G-code
Wat is het?
G-code is een eenvoudige programmeertaal / instructieset die laag-niveau opdrachten geeft aan CNC-machines en 3D-printers over hoe ze moeten bewegen en materiaal moeten aanbrengen. Het bestaat uit regels zoals bewegingen naar coordinates (bijv. G0/G1), snelheden (F), en specifieke machinecommando's (M-codes) voor zaken als koelmiddel of spindel aan/uit. Makers gebruiken G-code rechtstreeks of via slicers: een slicer zet een 3D-model om in een sequentie van G-code-commando's die de printer of frees aanstuurt. Er bestaan verschillende dialecten (bijv. Marlin, GRBL, RepRap) en het is gebruikelijk om start-/eind-scripts en kleine handmatige aanpassingen te maken voor calibratie en veiligheid.
Praktisch voorbeeld
Een typische workflow in een Fablab: je ontwerpt een onderdeel in CAD, importeert het in een slicer, en exporteert een .gcode-bestand dat je naar de 3D-printer stuurt. Een regel uit dat bestand kan er zo uitzien: "G1 X50 Y25 Z0.2 E1.5 F1800" — dat betekent: beweeg naar X=50, Y=25, Z=0.2 mm terwijl je 1.5 mm^3 filament extrudeert met een snelheid van 1800 mm/min. Makers openen soms het G-code-bestand om kleine aanpassingen te doen (bijv. extra retraction, een pauze invoegen voor filamentwissel, of de startscript-instructies voor bedverwarming veranderen) of gebruiken een simulator om te controleren op fouten voordat de machine draait. Voor CNC-machines zie je vergelijkbare regels maar met S voor spindelsnelheid en M-commando's voor koelmiddel en gereedschapswissels.
Test je kennis
In de G-code-regel "G1 X50 Y25 Z0.2 E1.5 F1800", welke parameter bepaalt de hoeveelheid geëxtrudeerd filament?