MCT Lexicon Multimedia & Creatieve Technologie
Menu

Web & Mobile

40 termen

Alles over webontwikkeling, mobiele apps, frontend en backend development.

A

API

Een API (Application Programming Interface) is een verzameling definities en protocollen waarmee verschillende softwaretoepassingen met elkaar kunnen communiceren. Het fungeert als een tussenpersoon die verzoeken van de ene applicatie naar de andere stuurt en de respons teruggeeft. APIs maken het mogelijk om functionaliteit van andere diensten te gebruiken zonder de interne werking te kennen.

programming backend software

Async/Await

Async/await is moderne JavaScript-syntax voor het afhandelen van asynchrone operaties op een meer leesbare, synchroon ogende manier. Functies gemarkeerd met async retourneren automatisch Promises, en het await-keyword pauseert uitvoering totdat een Promise resolvet. Dit elimineert diep geneste callback-functies (callback hell) en maakt asynchrone code veel makkelijker te schrijven, lezen en debuggen.

javascript
C

CMS

Een CMS (Content Management System) is software die gebruikers in staat stelt om website-inhoud te creëren, beheren en wijzigen zonder technische kennis van HTML, CSS of programmeren. Populaire platforms zoals WordPress, Drupal en Strapi bieden gebruiksvriendelijke interfaces voor contentbewerking, mediabeheer, gebruikersrechten en website-aanpassing via thema's, plugins of APIs.

marketing

CORS

CORS (Cross-Origin Resource Sharing) is een beveiligingsmechanisme dat controleert welke webapplicaties requests kunnen maken naar domeinen anders dan hun eigen domein. Browsers handhaven standaard het same-origin beleid en blokkeren cross-origin requests om gebruikers te beschermen. CORS-headers van de server specificeren welke origins, HTTP-methodes en headers zijn toegestaan.

frontend

CRUD

CRUD staat voor Create, Read, Update en Delete, de vier basisoperaties voor persistente opslag die bijna elke data-gedreven applicatie implementeert. In webontwikkeling mappen CRUD-operaties naar HTTP-methodes (POST voor Create, GET voor Read, PUT/PATCH voor Update, DELETE voor Delete) en SQL-statements (INSERT, SELECT, UPDATE, DELETE). CRUD begrijpen is fundamenteel voor het bouwen van elke applicatie die data opslaat.

database

CSS

CSS (Cascading Style Sheets) is een stylesheet-taal die wordt gebruikt om de presentatie van HTML-documenten te beschrijven. Het bepaalt hoe elementen op een webpagina worden weergegeven, inclusief kleuren, lettertypen, afstanden, positionering en responsief gedrag. CSS maakt het mogelijk om de inhoud (HTML) te scheiden van de presentatie.

programming frontend design

CSS Grid

CSS Grid is een tweedimensionaal lay-outsysteem waarmee je complexe grid-gebaseerde layouts kunt maken met rijen en kolommen tegelijk. In tegenstelling tot Flexbox dat in één richting tegelijk werkt, laat Grid je zowel horizontale als verticale plaatsing van elementen controleren, wat het ideaal maakt voor algemene paginalayouts, afbeeldingsgalerijen en complexe componentarrangementen.

css
D

DELETE

DELETE is een HTTP-methode gebruikt om een resource van de server te verwijderen. Net als GET en PUT is DELETE idempotent, wat betekent dat dezelfde resource meerdere keren verwijderen hetzelfde effect heeft: de resource is weg. Na succesvolle verwijdering antwoorden servers typisch met 200 OK inclusief een bevestigingsbericht, 204 No Content met een lege body, of 202 Accepted als verwijdering gepland is voor later.

frontend backend

DOM

Het Document Object Model (DOM) is een programmeerinterface die een HTML-document voorstelt als een boomstructuur waarin elk element, attribuut en stuk tekst een node wordt. JavaScript kan met deze boom interageren om dynamisch elementen op een webpagina te lezen, wijzigen, toevoegen of verwijderen, wat interactieve en dynamische gebruikerservaringen mogelijk maakt zonder de pagina te herladen.

javascript html

Docker

Docker is een open-source platform dat containerisatie mogelijk maakt. Containers zijn lichtgewicht, geïsoleerde omgevingen waarin applicaties consistent kunnen draaien, ongeacht het onderliggende systeem. Docker verpakt een applicatie met al zijn dependencies in een container, waardoor "works on my machine" problemen worden opgelost.

software devops
G

GET

GET is een HTTP-methode gebruikt om data van een server op te halen zonder bijwerkingen te veroorzaken. GET-requests mogen alleen data ophalen en nooit serverstaat wijzigen. Ze zijn idempotent, wat betekent dat hetzelfde request altijd hetzelfde resultaat produceert, en cachebaar door browsers. Data wordt verstuurd via URL query parameters, waardoor GET-requests bookmarkbaar zijn en zichtbaar in browsergeschiedenis.

frontend backend

Git

Git is een gedistribueerd versiebeheersysteem dat wijzigingen in bestanden bijhoudt. Het stelt ontwikkelaars in staat om samen te werken aan projecten, wijzigingen te volgen, terug te keren naar eerdere versies en parallel aan features te werken via branches. Git is de industriestandaard voor versiebeheer in softwareontwikkeling.

programming software devops
H

HTTP

HTTP staat voor HyperText Transfer Protocol en is het protocol dat gebruikt wordt voor communicatie tussen een webbrowser en een webserver. Het bepaalt hoe aanvragen (requests) en antwoorden (responses) worden opgebouwd en verzonden. Zonder HTTP zou het web zoals we dat kennen niet kunnen functioneren.

frontend

HTTP Methodes

HTTP-methodes (ook wel werkwoorden genoemd) geven de gewenste actie aan die op een resource moet worden uitgevoerd. De belangrijkste methodes zijn GET voor data ophalen, POST voor nieuwe resources aanmaken, PUT voor resources volledig vervangen, PATCH voor gedeeltelijke updates, en DELETE voor resources verwijderen. Het gebruik van de juiste methode is essentieel voor RESTful API-design en communiceert intentie duidelijk naar servers en developers.

frontend backend

Hi-Fi Wireframe

Een hi-fi (high-fidelity) wireframe of mockup is een gedetailleerde, gepolijste representatie van een gebruikersinterface die sterk lijkt op het eindproduct. Het bevat echte of realistische content, echte afbeeldingen, exacte merkkleuren, juiste typografie, spacing en vaak interactieve elementen. Hi-fi designs worden gemaakt nadat concepten zijn gevalideerd en dienen voor stakeholder-presentaties, gebruikerstesten en developer-overdracht.

design ux
J

JSON

JSON (JavaScript Object Notation) is een lichtgewicht data-uitwisselingsformaat dat makkelijk leesbaar en schrijfbaar is voor mensen, en makkelijk te parsen en genereren voor machines. Ondanks de naam is JSON taalonafhankelijk en wordt het gebruikt in vrijwel alle programmeertalen voor data-uitwisseling tussen servers en webapplicaties, APIs en configuratiebestanden.

frontend backend javascript

JWT

JWT (JSON Web Token) is een compact, URL-veilig tokenformaat gebruikt voor het veilig verzenden van informatie tussen partijen als een JSON-object. Het bestaat uit drie base64-gecodeerde delen gescheiden door punten: een header die het algoritme specificeert, een payload met claims zoals gebruikers-ID en vervaltijd, en een cryptografische handtekening voor verificatie. JWTs maken stateless authenticatie mogelijk.

frontend backend

JavaScript

JavaScript is een dynamische programmeertaal die oorspronkelijk is ontwikkeld voor webbrowsers. Het maakt interactieve webpaginas mogelijk en wordt nu ook server-side gebruikt (Node.js). JavaScript is essentieel voor moderne webontwikkeling en ondersteunt zowel functioneel als objectgeoriënteerd programmeren.

programming frontend software
L

Laravel

Laravel is een populair open-source PHP-framework bekend om zijn elegante syntax en developer-vriendelijke features. Het biedt ingebouwde tools voor veelvoorkomende taken zoals routing, authenticatie, database-migraties, caching en templating met Blade. Laravel volgt het MVC-patroon en benadrukt code die expressief is, plezierig om te schrijven, en moderne best practices volgt.

php

Lo-Fi Wireframe

Een lo-fi (low-fidelity) wireframe is een snelle, ruwe schets van een gebruikersinterface die focust op layout, structuur, contentplaatsing en user flow in plaats van visuele designdetails zoals kleuren of typografie. Vaak gemaakt met pen en papier, whiteboards of simpele digitale tools, maken lo-fi wireframes snelle verkenning van ideeën en vroege feedback mogelijk voordat tijd wordt geïnvesteerd in gedetailleerde designs.

design ux
M

MVC

MVC (Model-View-Controller) is een architectuurpatroon dat applicatielogica scheidt in drie onderling verbonden componenten. Het Model beheert data en bedrijfslogica, de View behandelt de weergave en gebruikersinterface, en de Controller verwerkt gebruikersinvoer en coördineert tussen Model en View. Deze scheiding maakt code meer georganiseerd, testbaar en onderhoudbaar over teams heen.

backend

Middleware

Middleware is software die zit tussen inkomende requests en je route handlers in een webapplicatie, requests verwerkt voordat ze je bedrijfslogica bereiken en optioneel responses wijzigt voordat ze naar clients worden gestuurd. Veelvoorkomende middleware handelt authenticatie, logging, foutafhandeling, request body parsing, compressie, rate limiting en het toevoegen van security headers aan responses af.

backend

MySQL

MySQL is een open-source relationeel databasebeheersysteem dat Structured Query Language (SQL) gebruikt om data te beheren. Het organiseert data in tabellen met rijen en kolommen, ondersteunt relaties tussen tabellen via foreign keys, en staat bekend om zijn betrouwbaarheid, prestaties en gebruiksgemak. MySQL is een kerncomponent van de populaire LAMP- en LEMP-stacks.

database backend
O

OG Image

Een OG (Open Graph) image is de preview-afbeelding die verschijnt wanneer een webpagina wordt gedeeld op sociale media platforms zoals Facebook, LinkedIn, Twitter en messaging apps zoals WhatsApp en Slack. Gedefinieerd in de HTML head met meta tags, beïnvloedt deze afbeelding significant de doorklikratio's omdat het de eerste visuele indruk creëert van je gedeelde content in drukke sociale feeds.

frontend marketing

Omgevingsvariabelen

Omgevingsvariabelen zijn dynamische configuratiewaarden opgeslagen buiten je applicatiecode die controleren hoe de applicatie zich gedraagt in verschillende omgevingen. Ze zijn essentieel voor het opslaan van gevoelige data zoals API-sleutels, databasewachtwoorden en third-party service credentials, evenals omgevingsspecifieke instellingen die verschillen tussen development, staging en productie zonder code te wijzigen.

frontend backend
P

PHP

PHP (Hypertext Preprocessor) is een veelgebruikte server-side scripttaal specifiek ontworpen voor webontwikkeling. Het kan direct in HTML worden ingebed en wordt uitgevoerd op de server voordat de pagina naar de browser wordt gestuurd, waardoor het onzichtbaar is voor gebruikers. PHP drijft grote platforms zoals WordPress, Facebook en Wikipedia aan, en integreert naadloos met databases zoals MySQL.

backend

POST

POST is een HTTP-methode gebruikt om data naar een server te sturen om een nieuwe resource aan te maken of een proces te triggeren. In tegenstelling tot GET bevat POST data in de request body in plaats van de URL, wat grotere en complexere data inclusief bestanden toelaat. POST is niet idempotent, wat betekent dat hetzelfde request twee keer indienen typisch twee aparte resources aanmaakt.

frontend backend

PUT

PUT is een HTTP-methode gebruikt om een bestaande resource op de server te updaten of volledig te vervangen. Bij het sturen van een PUT-request geef je de complete nieuwe versie van de resource, en de server vervangt de oude versie volledig. PUT is idempotent, dus hetzelfde PUT-request meerdere keren sturen heeft hetzelfde effect als het één keer sturen, wat het veilig maakt om gefaalde requests opnieuw te proberen.

frontend backend
R

REST

REST (Representational State Transfer) is een architectuurstijl voor het ontwerpen van APIs. RESTful APIs gebruiken HTTP-methoden (GET, POST, PUT, DELETE) om CRUD-operaties uit te voeren op resources. Ze zijn stateless, wat betekent dat elke request alle informatie bevat die nodig is om te worden verwerkt.

programming backend

React

React is een JavaScript-library ontwikkeld door Meta (Facebook) voor het bouwen van gebruikersinterfaces, met name single-page applications. Het gebruikt een component-gebaseerde architectuur waarbij UIs worden gebouwd uit onafhankelijke, herbruikbare stukken. React's virtuele DOM update efficiënt alleen gewijzigde elementen, en zijn declaratieve aanpak laat developers beschrijven hoe de UI eruit moet zien voor elke gegeven state.

frontend javascript

Responsive Design

Responsive design is een benadering van webontwikkeling die ervoor zorgt dat websites er goed uitzien en goed functioneren op alle apparaten en schermgroottes, van mobiele telefoons tot grote desktopmonitors. Het gebruikt flexibele grids, vloeiende afbeeldingen en CSS media queries om de layout en contentpresentatie aan te passen op basis van de viewport-dimensies.

css mobile
S

SEO

SEO (Search Engine Optimization) is de praktijk van het verbeteren van de zichtbaarheid en ranking van een website in zoekresultatenpagina's via verschillende technieken. Het omvat het optimaliseren van content met relevante zoekwoorden, het verbeteren van HTML-structuur en metadata, zorgen voor snelle laadtijden, sites mobiel-vriendelijk maken, en kwaliteitsbacklinks opbouwen van betrouwbare bronnen.

marketing

SQL Injection

SQL-injectie is een code-injectie-aanval waarbij kwaadaardige SQL-statements worden ingevoegd in invoervelden, waardoor aanvallers mogelijk databasedata kunnen lezen, wijzigen of verwijderen, authenticatie kunnen omzeilen, of zelfs systeemcommando's kunnen uitvoeren. Het exploiteert applicaties die gebruikersinvoer direct concateneren in SQL-queries in plaats van geparametriseerde queries of prepared statements te gebruiken.

database

Semantische HTML

Semantische HTML betekent het gebruik van HTML-elementen die duidelijk hun betekenis en doel in de documentstructuur beschrijven. In plaats van overal generieke div- en span-elementen te gebruiken, communiceren semantische tags zoals header, nav, main, article, section, aside en footer de rol van content naar browsers, zoekmachines en ondersteunende technologieën zoals schermlezers.

html toegankelijkheid